Bir şirkete ortak olurken nelere dikkat etmeliyiz?

Şirket, Türkiye yasalarına göre iki veya daha fazla gerçek veya tüzel kişinin bir araya gelerek emek veya mallarını müşterek bir amaçla bir sözleşme ile birleştirmeleri sonucu ortaya çıkan ticari işletmedir. Şirket sözcüğü Arapça kökenli olup “Ortaklık” demektir.

Şirketlerin amacı para kazandırmaktır.

Bizler bir şirkete kuruluş aşamasında ortak olabildiğimiz gibi kurulduktan sonra da ortak olabilme ihtimalimiz vardır. Şirketlere en kolay ortak olabileceğimiz platformlar arasında borsalar gelir.

Peki şirketlere nasıl ortak olmalıyız? Nelere dikkat etmeliyiz?

Pazara gittiğimizde domates alırken bile birçok tezgah gezeriz. İnce kabuklu, kırmızı, ağır ve hafif sertlikte olmasına dikkat ederiz. Bu özellikleri sağlayan tezgahı bulmaya çalışırız. Bulmakla da kalmayız bir de pazarlık ederiz. :)

Şirketleri seçerken de çeşitli özellikler vardır.

Mesela;

-Para kazanıyor mu kardeşim? Ortak olacağın şirketin sürdürülebilir, her sene kârını arttırarak para kazanması lazım;)

-Marka bilinirliği var mı? Tüketici belli bir fiyat karşılığında o şirketin sahip olduğu markayı tercih eder mi?

-Diğer ortaklar kimler ya da şirketin büyük ortağı kim? Düzgün, dürüst adamlar mı?

-Şirketi kim yönetiyor? Yöneticilerin liyakati, tecrübesi, eğitim seviyesi yeterli mi?

-Şirketin ürettiği ürünlerin fiyatlama gücü var mı? Yapacağı fiyat artışını etikete yazabiliyor mu?

-Türkiye kriz ülkesi, 5-7 sene arasında bir ekonomik kriz görürüz. Bu şirket kaç tane kriz görmüş? Kriz gören şirket ve o krizlerden yara almadan şirket yıllanmış şarap gibidir J Yıllanmış şaraplar da değerlidir;)

-Şirketin bir kurumsal kültürü var mı yoksa kafa nereye biz oraya şeklinde yönetiliyor?

-Şirketin yaptığı iş gereği sürekli yatırıma ihtiyacı var mı? Yatırım demek borç demek, borç demek yükümlülük demek, ortakların elini cebine atması demek J

-Şirketin hitap ettiği pazar büyüyor mu? Pazar büyürken o pazarda faaliyet gösteren şirketlerde büyür ve şirketler ne kadar büyürse o kadar değerli olur. J

-Şirketin ürettiği ürün ya da hizmet bir başka şirket tarafından kolay üretilebiliyor mu? Eğer üretiliyorsa yandı gülüm keten helva! Rakibin çok olduğu pazarlar genelde kârsızdır, para kazandırmaz!

-Şirket aile şirketi mi? Eğer öyleyse elti riski de mevcuttur. Eltiler birbirleriyle yarışırken eşlerini doldurur. Abin Mercedes'e biniyor biz neden Ford Focus'a biniyoruz? Küçük kardeşin Amerika’ya tatile gitmiş biz neden Antalya’ya gidiyoruz? Derken kardeşler birbirine girer, şirket sallantıya girer ve sizin ortaklık için yatırdığınız para kül olur gider J

Yukarıda yazılanlar bir fiil benim gördüklerim ve sayılarla kolay açıklanamayacak tespitler…

Tabi işin muhasebesel kısmı da önemlidir bir şirkete ortak olmak söz konusu olunca…Bilanço, gelir/gider tablosu, nakit akım tablosu, öz kaynak değişim tablosu, çeşitli rasyoları da(likidite oranları, mali yapı oranları, karlılık oranları, faaliyet oranları vb.) detaylıca bakmak,  yıllara sari değişimlerini incelemek gereklidir.

Ama ilk etapta şirketi sayısal olarak incelemek yerine hangi özelliklere sahip olduğunu ve nasıl bir şirket olduğunu incelemekte fayda var.